Jakob Nielsen'ın 10 Kullanılabilirlik Sloganını

Jakob Nielsenʼın kullanılabilirlik sloganları olan öğrenilebilirlik, verimlilik, hatırlanabilirlik, hatalar ve memnuniyet gibi temel konuları inceliyoruz.

Sezgisel Analiz Maddeleri

Sezgisel Analiz Maddeleri’ni açıklarken birçok uygulamada karşılaşabileceğimiz örnekler ile destekliyoruz.

1. Anlaşılabilir Sistemler (Visibility of System Status)

Sistem kullanıcıyı makul bir zaman içerisinde geri beslemeler ile sistemde neler olduğu konusunda haberdar etmeli.

Jakob Nielsen

Sistem, Google Drive’a yüklenen dosyanın kaç tane olduğunu ve ne kadarının yüklendiğini gösteriyor.


2. Hata Önlemeli (Error Prevention)

Çok iyi hata mesajları yerine kullanıcıların hata yapmasını önleyen dikkatli tasarımlar oluşturmak daha önemli. Kullanıcıların hata yapma olasılıklarını artıran durumlar elimine edilmeli veya kullanıcılardan bir aksiyon öncesi yapmak isteyip istemediğinin onayı alınmalı.

Jakob Nielsen

Mailchimp, parola oluşturmak için gerekli minimum koşulları ve koşulları sağlayıp sağlamadığını göstererek olası hataları önlüyor.

3. Kontrollü ve Özgür (User Control and Freedom)

Kullanıcılar genellikle sistem fonksiyonlarını yanlışlıkla seçtikleri için sistem onlara bu durumdan uzunca bir diyaloğa girmeden kurtulacakları bir acil çıkış kapısı sunmalı. Bu yüzden Geri Al ve Yinele fonksiyonları sistemde bulunmalı.

Jakob Nielsen

User Control and Freedom maddesine verilebilecek en güzel örneklerden biri Gmail’in maili gönderdikten sonra kullanıcıya 30 saniye içerisinde işlemi geri alma “undo” seçeneği sunması olabilir.

4. Tutarlılık ve Standartlar (Consistency and Standards)

Kullanıcılar farklı kelime, durum ve aksiyonların aynı anlama gelip gelmediğini merak etmek durumunda kalmamalı.

Jakob Nielsen

Microsoft World, PowerPoint ve Excel uygulamaları aynı sistemin farklı platformları olduğunu düşünürsek aynı stilde araç çubuğu kullanılıyor. Kullanıcı istediği elementleri farklı platformlarda da olsa kolayca bulabilir ve kullanabilir.

5. Hatırlanma Yerine Bilinme (Recognition Rather Than Recall)

Kullanıcının hafıza yükünü minimuma indirecek şekilde aksiyonlar, objeler ve opsiyonlar görünür olmalı. Kullanıcı bir diyalogdan diğerine geçtiğinde bazı bilgileri hatırlamak zorunda kalmamalı. Sitenin nasıl kullanılacağına dair bilgiler görünür veya gerektiğinde kolayca bulunabilir olmalı.

Jakob Nielsen

Sistem, kullanıcıya en son hangi dosya üzerinde çalıştığını “Open Recent” ile gösteriyor. Kullanıcı ezberlemek veya sürekli hatırlamak zorunda kalmıyor

6. Estetik ve Minimalist Tasarım (Aesthetic and Minimalist Design)

Diyaloglar ihtiyaç duyulmayan veya alakasız bilgiler içermemeli. Diyalog içinde bulunan fazladan her birim asıl ilgili olan bilgi ile rekabete gireceğinden onun görünürlülüğünü düşürür.

Jakob Nielsen

Medium kullanıcıya sadece gerekli ve alakalı içerikleri gösteriyor. Kullanıcı + ikonuna bastığında ekleyebileceği diğer elementler gösteriliyor.

7. Esneklik ve Kullanım Etkinliği (Flexibility and Efficiency of Use)

Kullanıcı ihtiyaçlarını tahmin edip gerekli adımların sayısı düşürülmeli ve sistem özelleştirmeye imkan sağlamalı.

Jakob Nielsen

MacOS, kullanıcılara özel klavye ve kısayol komutlarını oluşturma özgürlüğü veriyor.

8. Gerçek Dünyaya Yakınlık (Match Between System and the Real World)

Sistem, kullanıcıların anlamayacağı terimler yerine kullanıcılara yakın gelen kelime ve ifadeleri kullanarak kullanıcıların dilinden konuşmalı.

Jakob Nielsen


Kredi kartı bilgilerini kullanıcıdan fiziksel karta benzer bir tasarım ve sıra ile isteniyor.İşletim sistemlerinde sunulan çöp kutusu tasarımı yine fiziksel hayatta kullanılan tasarım ile benzer olarak kullanılıyor.Floppy disk ve Kaydet ikonu da örnek olarak verilebilir.

9. Hataları Göstermeli (Help Users Recognize, Diagnose and Recover from Errors)

Hata mesajları kod içermeyen açık bir dille ifade edilip, problem tam olarak anlatılmalı ve olumlu bir şekilde kullanıcıya çözüm önerilmeli.

Jakob Nielsen

Youtube internet erişiminin şu an olmadığını ama daha önceden indirilmiş olan videolarını izleyebileceğini söylüyor.

10. Yardım ve Dokümantasyon (Help and Documentation)

Kullanıcının sistemi kullanmak için yardıma ihtiyacı olması ihtimali için yardım ve dokümantasyon bilgileri sağlanmalıdır. Bu bilgilerin ulaşılabilirliği ve anlaşılabilirliği yüksek olmalı.

Jakob Nielsen

Nordstorm ödeme adımında kullanıcının kredi kartı cvv/güvenlik kodunu bilmeme ihtimaline karşı tooltip içerisinde kart türüne göre özelleşerek görsel ile desteklenerek açıklanıyor.

Hazırlayan;

UX Designer & Researcher

Banu Elmas

Çevrendekilerle Paylaş !

Userspots Bülten
Aylık bültene abone olup kullanıcı deneyimi ile ilgili gelişmelerden haberdar olun.
Başvuru için teşekkürler. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz.
Lütfen eksik bilgileri tamamlayıp, tekrar deneyin.