Nasıl UX Designer Olunur? UX Kariyer Yolculuğunu Anlattık

Son zamanlarda “Kullanıcı Deneyimi” tasarımının fazlasıyla popüler olması gözlerin bu konudaki iş fırsatlarına da çevrilmesine neden oldu. Bizde bu yazımızda “UX Designer” olarak kariyer yapmak isteyen kişilere tecrübelerimizi paylaştık
ux designer

Son zamanlarda “Kullanıcı Deneyimi” tasarımının fazlasıyla popüler olması gözlerin bu konudaki iş fırsatlarına da çevrilmesine neden oldu. Türkiye’de bu konuyu tamamen kapsayacak formal bir lisans/y.lisans eğitimi bulunmuyor. Bu alandaki insan kaynağı ihtiyacına cevap vermesi adına farklı eğitim alanlarından gelen kişilerin, özellikle de tasarım alanında eğitim almış kişilerin bu kariyer yoluna dahil olduğunu gözlemlemekteyiz. “UX Designer” olarak kariyer yapmak isteyen kişilere tecrübelerimizi paylaşmak isteriz.

Yolun başında şunu hatırlamakta fayda var, aslında Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı (UX Designer) pozisyonu çok genel bir tanımlama yapmak için kullanılıyor, bu pozisyonun içinde birden fazla rol barınmakta ve bu rollerin başında Kullanıcı Deneyimi Araştırmacısı (UX Researcher) gelmektedir. Kullanıcı Deneyimi Araştırmacısı soru sorar, dinler, empati kurar, veri parçacıklarını birleştirir ve ürünün mevcut/gelecek hedef kitlesinin motivasyonlarını, bariyerlerini ve ihtiyaçlarını anlar.

Rakip analizi de yaparak sektörün odaklandığı noktaları çıkarır. Çalışmalarından persona, kullanıcı araştırma sunumları, kullanılabilirlik testi sonuçlarını çıkarır. Kişinin “Evet, ben Kullanıcı Deneyimi Araştırmacısıyım” diyebilmesi için, en azından bir yıl boyunca dolu dolu yukarıdaki işlerle vakit geçirmesi özellikle yurt dışı kaynaklı okumalar ve araştırmalar yapması gerekir.

Kullanıcı Deneyimi Araştırmacısı’ın ardından gelen rol, Etkileşim Tasarımcısı (Interaction Designer); Arayüzdeki akışların ve arayüz elementlerin yerleşiminden sorumlu kişidir. Örneğin, bir e-ticaret sitesindeki sepet ekranında hiç ürün yokken veya 2 ürün varken ya da 15 ürün varken nasıl görüneceğini Etkileşim Tasarımcısı belirler. Grinin tonlarında arayüzleri hazırlar, “Bu neden burada?” veya “Bu akış doğru mu?” soruları hep aklındadır. Taslak tasarım (Wireframe), Senaryo Taslağı (Storyboard), Prototipler yaptığı işin çıktılarıdır.

Bu rolün hemen yanı başında ihtiyaç duyulacak yeni bir rol çıkar ve o da, Bilgi Mimarı (Information Architect) rolüdür. Tasarımcının “Bu neden burada?” sorusuna cevap verirken subjektif “bence” olarak değil, objektif olarak cevap vermesini sağlar. Bilgi Mimarı, bilginin nasıl gruplandığının, arandığının ve isimlendirildiğinin anlaşılmasını sağlar. Üründe bulunacak fonksiyonların ve/veya içeriklerin listesini ve hiyerarşisini de belirler. Çalışmalarının sonunda, site haritası, bilgi mimarisi, içerik listesi vb. çıktılarla karşılaşılır.

ux designer


Bu roller ve deneyimler birleştirdiğinde kişi kendisine Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı (UX Designer) unvanını verebilir. Bundan sonraki rol için kişiye yeni yetkinlikler gerekli olacaktır. Çünkü son dokunuş ve en çok eleştiri alan Kullanıcı Arayüzü (UI Designer) rolünde, yukarıdaki tanımıyla Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı’nın tasarladığı akışlar, ürünün kurumsal kimliği, renkleri ve tipografisiyle birlikte final tasarıma dönüştürülür. İşin çıktısı olan statik ekran görselleri, genel olarak en fazla tartışılan ve subjektif yorumlarla değerlendirilen iştir.

Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı pozisyonun ardından, Kullanıcı Arayüzü Tasarımcısı rolü de üstlenildiğinde en çok aranan insan olan unvan; “Kullanıcı Deneyimi / Arayüzü Tasarımcısı” (UX / UI Designer) olarak gönül rahatlığıyla güncellenebilir.

Tasarımcı, Kıdemli Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı (Senior UX Designer) olduktan sonra, bilgi tecrübeleri, yola yeni başlayan arkadaşlarla ve bu konuda farkındalığı olan müşterilerle daha da donanımlı hale getirmek için çaba sarfetmek istiyorsa. Proje Yöneticisi (PM) olmaya hazır demektir. Bu, her UX veya UI ekibinin tüm süreçlerinden sorumlu UX / UI metodlarına hakim, sadece kendi için değil ekibi ve müşterileri için kendini her zaman geliştirmeye devam eden bir proje yöneticisi adayı olduğu anlamına gelir.

ux designer

Proje Yöneticisi, tüm sürece bütünsel bakıp, ekip ile müşteri arasında iletişim noktasında yer alır. Bu pozisyona gelindiğinde kişinin kendisini müşteri odaklılık, liderlik, yenilikçi, azimli ve sürdürülebilir olmak alanlarında geliştirmiş olması sadece bulunduğu pozisyonun adının “Proje Yöneticisi” olmasından çok daha ileri bir noktaya taşıyacaktır. Ekip ve müşteri deneyimi konusunda yeterince deneyim kazanmış olan proje lideri, yine birden fazla UX / UI Designer takımlarının yer aldığı bir departmanı yönetmeye hazırdır ve artık işin içine çok net bütçe yönetimi girer ve pozisyon Tasarım Lideri (Design Lead) olarak adlandırılır.

Yolun başında olan bir tasarımcı adayı kendisini hazırlamak için online eğitimlere katılabilir. Eğitimlere devam ederken el alışkanlığı kazanmak çok önemlidir bu nedenle bir taslak tasarım (wireframe) çizme programını seçip, (Sketch, Mockup, UXPIN ) bu araçlarda olan veya bu araçlar için üretilen arayüz element kütüphaneleriyle sık kullandığı bir arayüzün ana sayfasının taslak tasarımlarını (wireframe) tasarlamaya çalışmalıdır. Bu işlemler hem araçlara hem de tasarım kararlarına hakimiyeti artıracaktır. Unutulmamalıdır ki, etkileşim (Interaction) terminolojisine alışık olmak iş görüşmelerinde çok işe yarayacaktır.

Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı (UX Designer) olma yolunun başında, ortasında ya da sonunda olunsun hiç bırakılmaması gereken tek şey bol bol okumak olmalıdır. Etkileşim Tasarımcısı (Interaction Designer) olarak hayata devam etmenin en büyük kabullerinden biri hiç bir zaman “Ben oldum” diyememektir.

İstenildiği kadar deneyimli bir tasarımcı olunsun, yeni bir tasarım anlayışına bebek saflığında yaklaşmalı, onunla ilgili üretilen tüm içerikler tüketmelidir. Bol bol okuma yapmak önemli bir artı getirecektir fakat bu okuma fanatik olmamalıdır. Çünkü henüz yeni gelişen bir alanda kariyer yapmak hedeflenmiştir. Bir yerde işlemeyen bir araç diğer bir yerde işleyebilir. Bu nedenle okunan bilgiler küçük denemelerle test edilmeli, sürekli denenmelidir. Sık sık yeniden tasarlama (Redesign) yapılmalı. “Ben olsaydım bunu nasıl yapardım” diye düşünüp popüler bir ürünün arayüzleri sıfırdan tasarlanmalı ve paylaşılmalı. Etkinliklere katılıp farklı tasarımcılarla tanışılmalı ilham almalı, ilham vermeli ve paylaşılmalıdır.

portfolyo


Tasarımcı portfolyo oluştururken unutmamalıdır ki herhangi bir işe başvurulduğunda istenecek ilk şey portfolyodur. Ne yazık ki birçok tasarım çalışanının portfolyosu temel tasarım kurallarını hiçe sayan noktaları barındırıyor. Userspots’a iş başvurusu olarak gelen ve içinde Etkileşim Tasarımı işleri olmayan portfolyolarda tek bakılan nokta portfolyonun tasarımı oluyor. Bilgi yerleşimi, renk ve boşluk kullanımına bakarak kişinin tasarım anlayışı hakkında bilgi edinmiş oluyoruz.

İş hayatında her zaman ve her durumda geçerli olan tek anahtar; Staj, bu kural için bir şirket bulmalı ve orada staj yapmak için çabalanmalıdır. Dünyada bugüne kadar birçok alanda işleyen usta-çırak ilişkisi tasarım alanında da çalışıyor. Tasarımcı adayı, birlikte çalıştığı tasarımcılardan olabildiğinde çok şey öğrenmeye çalışmalı, iş yapış şeklini ve çıktılarını sürekli takip etmeli, detaylı incelemelidir.

Kariyer yolunun ilk yıllarında tasarımcı asla kendisine verilmiş herhangi bir işe olumsuz bakmamalıdır. Yapılacak en ufak bir iş bilekişiye çok şey katacaktır. Tasarımcı “Beni burada sömürüyorlar” düşüncesine kapılmamalı, bulunduğunuz ortamdaki bilgi ve deneyimi sömürmelidir.

Tasarımcı adayları Userspots’un düzenlediği UX Camp etkinliğine katılarak bu yolda edinilecek tecrübeleri en doğru yerden biriktirmeye başlayabilir, en azından değerlendirme sürecinde kendilerini test edebilirler.

ux camp

Userspots UX Kamp Uygulama Örneği

Userspots yeni mezun işe alımlarını düzenlediği Kamp etkinlikleri aracılığıyla gerçekleştirmektedir. 2018 Kış UX Kamp etkinliğinde izlenen süreçleri şöyle özetleyebiliriz.

UX Kampa katılmak isteyen yeni mezun ya da mezun olmak üzere olan adayların başvurularını toplamak üzere ilan açılmıştır. Başvuru sürecinde, değerlendirmeyi objektif kriterlere dayandırmak için kullanıcı deneyimine ait temel bilgi seviyesini ölçümlemek amacıyla bir test uygulanmıştır. Online uygulanan bu test sonucunda, testi tamamlayan adaylar özgeçmişlerini ve var olan portfolyalarını sistem üzerinden Userspots ile paylaşırlar.

Testlerin sonuçları ve protfolyo değerlendirilmesinin ardından, belirlenen baraj puanın üzerinde kalan adaylar, grup panel görüşmelerine davet edilir.

Panel mülakatçılar, Userspots’un hem idari hem de teknik yönetim kadrosunun yanı sıra insan kaynakları yöneticisi ve eğitim sorumlusunun katılımı ile 5 grupta gerçekleştirilir. Grup mülakatlarında değerlendirilen yetkinlikler şöyledir:

Liderlik, Analitik Düşünce, Riski Yönetebilme, Değişimi Yönetebilme, Vizyon Sahibi olma, Motivasyon ve Yaratıcılık

Grup mülakatlarında hem adayları tanıma hem de örnek bir vaka çalışmasında yukarıdaki yetkinlikler irdelenir.Panel mülakatlar sonucunda test, portfolyo ve panel mülakat görüşme performanslarında önceden belirlenmiş baraj puanın üzerinde kalan adaylarımız 2 haftalık Kullanıcı Deneyimi Kampına katılmaya hak kazanırlar.

İki hafta boyunca yoğun bir eğitim programıyla süren kampta “öğren-uygula” mottosu esas alınır. Aşağıda belirtilen konularda eğitimler alan katılımcılara her konu için ertesi güne öğrendikleri konuları pratiğe dönüştürmelerini sağlayan ödevler verilir.

-Kullanıcı Deneyimi

-Kullanıcı Araştırması

-Elde Taslak Arayüz Çizimi

-Bilgi Mimarisi

-Site Haritası

-Arayüz Tasarım Elementleri

-Temel Tasarım Prensipleri

-Prototipleme

-Kullanılabilirlik Testi

Kampın ilk günü ön bilgilendirme yapılır ve proje tanımlarının kendileri tarafından oluşturulması sağlanır. Bu doğrultuda kendi belirledikleri projelerini tüm süreçleriyle çalışarak bir tasarım ortaya çıkartma fırsatı bulmuş olurlar. Katılımcılar kampın son gününde bireysel projelerinin final sunumlarını yapar. Kampın bitişinin ardından da bir final sınavı gerçekleştirilir. Final sunumları ve final sınavlarının değerlendirilmesiyle verilen puanlar katılımcıların final notlarını oluşturur.

Sınavın ardından tüm kamp boyunca gerçekleştirdikleri çalışmalardan puanlarını toplayan adaylar, final notlarınında eklenmesiyle, nihai puanlarını elde etmiş olurlar.

Nihai puanlarına göre yüz yüze ve birebir gerçekleştirilen yetkinlik bazlı mülakatlar sonucunda Userspots’ta Kullanıcı Deneyimi Araştırmacısı unvanıyla görev teklifinde bulunulacak adaylar seçilir.

Hazırlayan;

Head of HR

Evrim Öztürk

Çevrendekilerle Paylaş !

Userspots Bülten
Aylık bültene abone olup kullanıcı deneyimi ile ilgili gelişmelerden haberdar olun.
Başvuru için teşekkürler. En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz.
Lütfen eksik bilgileri tamamlayıp, tekrar deneyin.